معرفی هنر زیبای چاپ و نقاشی باتیک

چاپ باتیک به معنای رزرو کردن و پوشانیدن قسمت هایی از سطح پارچه یا ماده ای مقاوم است که مانع نفوذ رنگ به پارچه شده  و باعث ایجاد نقوش زیبا بر روی پارچه می شود .طرح ها و نقش ها در باتیک در هر منطقه ای نمایانگر آداب و رسوم ،فرهنگ ،دین و آیین آن منطقه می باشد.

تاریخچه چاپ باتیک در ایران : باتیک، ریشه اندونزیایی دارد. واژه باتیک در فرهنگ لغت، حصار و ضریح معنا شده و عوام آن را کلاغی، کلاقی، کلاقه ای یا کلاغه ای می خوانند و در پاره ای نقاط نیز، قنوز، که معادل آذری واژه ابریشم است تلفظ می شود و وجه تسمیه اش این است که چون در گذشته های دور معمولا در قسمت هایی از پارچه را قرار بود رنگ آمیزی شود به اشکال خاصی گره زده یا دوختند سپس مبادرت به رنگرزی می کردند، طبیعتا چون رنگ نمی توانست در قسمت های گره خورده یا دوخته شده نفوذ کند پس از پایان عملیات رنگرزی و باز شدن گره ها نقاط دوخته شده، قسمت هایی که رنگ را جذب نکرده بود حالتی نگاتیو بخود می گرفت و از آنجا که معمولا فقط از یکرنگ و بیشتر رنگ سیاه استفاده می شد این نقوش تصادفا حالت پر کلاغ را به ذهن تداعی می کرد و به همین جهت نیز برای متمایز و مشخص شدن از سایر منسوجات رنگرزی شده کلاغی خوانده می شود. بیشترین بازار فروش پارچه های باتیک یا کلاقه ای در ایران بین عشایر کردستان ،لرستان، عشایر فارس( قشقایی) و ترکمن صحرا  می باشد.

 بنا به گفته ریش سفیدان شهرستان اسکو، این هنر را مهاجران باکو که از هجوم روس های تزاری می گریختند به میان آنان آوردند که به باتیک اسکو شهرت یافته است .

شهر اسکو، استان آذربایجان شرقی مرکز اصلی تجمع کارگاههای چاپ باتیک یا چاپ کلاقه ای و قطب اصلی این هنر _ صنعت در کشور محسوب می شود، شهر اسکو به شهر ملی چاپ باتیک در ایران شناخته می شود.

در چاپ کلاقه ای کلیه طرحها و رنگها را با استفاده از واکس مخصوص و عملیات رنگرزی بر روی پارچه منتقل می کنند. امروزه ترکیبات واکس باتیک در تولیدات هنری شامل سقز، پارافین و موم عسل است و در کارگاه های اسکو که از قیر داغ استفاده می شود.

برای این کار بیشتر از پارچه ابریشم استفاده می شود، تارو پود پارچه از واکس پوشیده می شود و سپس مراحل رنگرزی انجام می شود. در نهایت و پس از پایان رنگ آمیزی، واکس به کمک حرارت و روش های مخصوص این کار از روی پارچه زدوده می شود و نقوش به زیبایی نمایان می گردند.

نظر دهید

پاسخ دهید

صنایع دستی سپنتا
Logo
بازیابی رمز عبور
مقایسه موارد
  • کل (0)
مقایسه
0
سبد خرید