آشنایی با هنر زیبای ساز سازی، ساز سنتور، قسمت اول

یکی از انواع سازهای سنتی ایرانی ،ساز سنتور هست که با صدای پر حجم و جذابی که دارد طرفدارانی را مجذوب خود کرده است. ساز سنتور در ایران از قدمت زیادی برخوردار می باشد و به احتمال زیاد از ایران به کشورهای دیگر راه یافته و نام های مختلفی گرفته است.

در اروپای شرقی به نام دالسی مر، در کشور چین، یان کین، در انگلیس، باترفلای، در آلمان و اتریش، مک پر، در کامبوج،فی، درآمریکا، زیتر و در هندوستان به نام همان سنتور شهرت دارد.

در فرهنگ دهخدا ساز سنتور اینگونه معرفی شده است: از سازهای زهی ایرانی می باشد که دارای سیم های بسیاری بوده و با دو زخمه یا مضراب چوبی نواخته می شود .

مشهورترین و رایج ترین نوع سنتور دارای 9 خرک بوده و 72 سیم دارا می باشد که در دسته های 4 تای روی ساز تعبیه شده است به طور کلی سیم های ساز سنتور در 18 دسته روی ساز تقسیم شده است.

پیشینه ساز سنتور: با تحقیقات به عمل آمده از قدیمی ترین سازهای کشورمان ایران بوده است و از این جهت مایه مباهات کشور هنرمند خیز ایران است. قدیمی ترین نشانه های به دست آمده به سنگ تراشی های به جای مانده از دوره ی آشور و بابلیان یعنی 559 سال قبل از میلاد مسیح، ساز سنتور مشاهده می‌شود.

ابوالحسن علی بن حسین مسعودی ( وفات 346 ه.ق) تاریخ نگار مشهور و نویسنده در تشریح وضعیت موسیقی در دوره ساسانیان، واژه سنتور ( سنطور) را ذکر می کند. همچنین در تالیفات و کتب کهن افرادی چون ابن سینا و ابو نصر فارابی نیز نام ساز سنتور چندین بار ذکر شده است .

عبدالقادر مراغه ای از هنرمندان مشهور ایرانی در گذشته سازی بنام طوفان را معرفی کرد که شبیه سنتور بود اما تفاوت هایی داشت مثلا برای هر نت، تنها یک تار بسته بود و با جابه جا کردن خرک های ساز آن را کوک می کرد.

نام سنتور در ادبیات فارسی، اشعار منوچهری نیز آمده است :

کبک ناقوس زن و شارک سنتور زن است

فاخته نای زن و  بط شده تنبور زنا

برخی پژوهشگران بر این باورند که سنتور در زمان های بسیار دور از ایران به دیگر کشورهایی مثل ترکیه، مصر، عراق، تاجیکستان، هند، ویتنام، چین، کره و دیگر کشورهای آسیای میانه و نیز یونان رفته است به طوری که گونه های مشابه این ساز، در این کشورها استفاده و نواخته می شود. بر پایه اسناد و مدارک، نگارگری‌ها و مینیاتورهای سده های پیش ،آنچه که ما هم اکنون در دست داریم در واقع سنتوری است که از 150 پیش دوره به شکل و شمایل کنونی در اختیار هنرمندان این مرزوبوم قرار دارد.

نظر دهید

پاسخ دهید

صنایع دستی سپنتا
Logo
بازیابی رمز عبور
مقایسه موارد
  • کل (0)
مقایسه
0
سبد خرید