آشنایی با هنر زیبای خاتم سازی

خاتم سازی از ظریفترین و اصیل ترین و زیباترین هنرهای صنایع دستی کشور ما ایران محسوب می شود که سابقه و ریشه ای بس کهن دارد و در طول حیات خود برای استحکام و اصالت خویش فراز و فرود زیادی را تجربه کرده است و به سوی کمال ره پیموده است. این هنر خاص مشرق زمین بوده و خاتم ایرانی در هیچ جای دنیا نظیر ندارد .

 در گذشته به هنر خاتم سازی، خاتم بندی می گفتند چنان که در فرهنگ آنندراج چنین بیان شده است: ((خاتم بند آن که بر استخوان فیل و شتر وجز آن گلها و تصویرات کنده کاری کند و این حرفه را خاتم بندی و خاتم بستن نیز گویند. مفید بلخی از کلمه خاتم این گونه استفاده کرده است :

((صد نقش بر استخوانم افکنده ز داغ  گویا که لب لعل تو خاتم بند است))1

 البته تعاریف زیادی در فرهنگ نامه ها می باشد که در واقع تعریف درستی نیست. در این جا ما از تعریف استاد صالح قنبری برای تعریف خاتم استفاده می‌کنیم و آن این گونه می باشد که: خاتم سازی هنری است که در آن طرح های منظم هندسی را رسم کرده و رنگ آمیزی می نمایند، حال به واسطه طرح، مصالح خاتم مانند استخوان را برای رنگ سفیدش، فلز برنج را برای رنگ طلایی و چوب های رنگ شده انتخاب کرده و بر مقطع مثلث برش می دهند و طرح را خاتم بندی می‌کنند. طرح گل بندی شده را به صورت قامه در آورده و با دستگاه اره فلکی به لنگه های یک میل در می آورند و بر سطوح چوبی با چسب چوب می چسبانند. بعد از این مرحله آن را می سابند و روکش ضد آب می زنند.

 ابزار خاتم سازی

رنده، تنگ، اره، سوهان، پرگار، گونیا، چکش، گازانبر، مغار، پرس و…

مواد و مصالح خاتم سازی

چوب: چوب عناب، نارنج، گردو، اکالیپتوس و چوب های رنگ شده و…

فلز: مفتول برنج، آلومینیوم.

استخوان: استخوان ساق پا و دست شتر ، اسب و گاو

#صنایع_دستی#خاتم

نظر دهید

پاسخ دهید

صنایع دستی سپنتا
Logo
بازیابی رمز عبور
مقایسه موارد
  • کل (0)
مقایسه
0
سبد خرید